Không có kế hoạch gia hạn lệnh ngừng bắn. Đó là tín hiệu từ một quan chức giấu tên của Nhà Trắng, được Politico đăng tải vào cuối tuần qua, chỉ vài ngày trước khi thỏa thuận đình chiến Mỹ-Iran chính thức hết hạn. Trong khi phần lớn giới đầu tư crypto đang mải mê theo dõi biểu đồ giá Bitcoin dao động trong vùng tích lũy, tôi lại nhìn thấy một cấu trúc rủi ro vĩ mô đang âm thầm hình thành. Một cấu trúc mà nếu kích hoạt, sẽ không chỉ làm rung chuyển thị trường năng lượng, mà còn thay đổi hoàn toàn luận điểm đầu tư của chúng ta về tài sản số trong phần còn lại của chu kỳ này.
Bối cảnh thanh khoản toàn cầu hiện tại đang ở một giai đoạn đặc biệt. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã giữ nguyên lãi suất trong suốt bảy tháng qua, và thị trường đang định giá một chu kỳ nới lỏng vào cuối năm. Dòng vốn tổ chức chảy vào các quỹ ETF Bitcoin spot vẫn duy trì ở mức ổn định, nhưng không có sự bùng nổ. Thị trường đang ở trạng thái chờ đợi. Nhưng ẩn sâu bên dưới lớp vỏ bình yên đó, là một điểm nóng địa chính trị đang nóng lên từng ngày: eo biển Hormuz.
Hãy để tôi đưa ra một con số. Mỗi ngày, khoảng 21 triệu thùng dầu thô – tương đương 20% nhu cầu tiêu thụ toàn cầu – đi qua eo biển này. Iran đã biến quyền kiểm soát tuyến đường vận chuyển huyết mạch này thành một con bài mặc cả trong các cuộc đàm phán ngừng bắn. Họ đưa ra yêu cầu về 'phí thông hành' hoặc 'quyền kiểm soát' đối với tàu thuyền đi qua. Và Mỹ, với lập trường cứng rắn, đã tuyên bố rằng bất kỳ hình thức kiểm soát nào cũng là 'không thể chấp nhận được'.
Đây là lúc tôi thấy một sự tương đồng kỳ lạ với cấu trúc thị trường crypto. Sự cứng nhắc trong lập trường của cả hai bên tại Hormuz giống hệt như sự cứng nhắc của các mô hình lãi suất trên các giao thức DeFi như Aave và Compound. Cả hai đều không liên quan gì đến cung-cầu thị trường thực. Lãi suất cho vay trên Aave được điều chỉnh bởi một công thức toán học đơn giản, không phản ánh chi phí vốn thực tế trong nền kinh tế vĩ mô. Tương tự, Mỹ và Iran đang đưa ra những tuyên bố cứng nhắc không phản ánh thực tế địa chính trị phức tạp. Cả hai đều đang chơi một trò chơi 'chicken' – trò chơi con gà – mà ở đó, bên nào nhường đường trước sẽ bị coi là kẻ yếu. Và điểm va chạm chính là thứ Hai tuần tới, khi lệnh ngừng bắn hết hạn.
Tác động đến thị trường crypto sẽ không đến từ một cuộc chiến tranh trực tiếp, mà từ sự định giá lại rủi ro của các nhà đầu tư tổ chức. Đây là luận điểm contrarian của tôi. Hầu hết mọi người đều nghĩ rằng một cuộc xung đột ở Trung Đông sẽ đẩy giá dầu lên, từ đó gây áp lực lạm phát lên nền kinh tế toàn cầu và khiến Fed phải thắt chặt chính sách tiền tệ. Điều này, theo logic thông thường, sẽ là tin xấu cho Bitcoin và các tài sản rủi ro. Nhưng tôi cho rằng kịch bản đó đã được định giá quá nhiều.
Điểm mù thực sự nằm ở một nơi khác: dòng chảy thanh khoản xuyên biên giới và sự thay đổi trong hành vi của các quỹ đầu cơ vĩ mô. Khi tôi điều hành quỹ Digital Asset Fund của mình tại Paris, tôi luôn theo dõi chặt chẽ các chỉ số về 'risk-on/risk-off' trong giới quản lý tài sản. Trong một kịch bản căng thẳng leo thang ở Hormuz, các quỹ phòng hộ vĩ mô sẽ không bán Bitcoin để mua dầu. Họ sẽ bán cả hai để mua đồng đô la Mỹ và trái phiếu kho bạc. Đây là một động thái 'flight to safety' – chạy trốn đến nơi an toàn – cổ điển. Và trong lịch sử, Bitcoin chưa bao giờ là một nơi trú ẩn an toàn trong giai đoạn khủng hoảng địa chính trị cấp tính. Nó là một tài sản rủi ro, tương quan với thị trường chứng khoán, không phải vàng.
Tuy nhiên, có một tầng lớp rủi ro thứ hai, tinh vi hơn, mà tôi tin rằng thị trường đang bỏ qua. Đó là sự gián đoạn của chuỗi cung ứng năng lượng và tác động dây chuyền đến chi phí vận hành của các máy đào Bitcoin. Trong báo cáo gần đây nhất của tôi về 'Rủi ro thanh khoản DeFi', tôi đã chỉ ra rằng các thợ đào là những người bán áp lực nhất trên thị trường. Họ phải bán Bitcoin để trả tiền điện. Nếu giá dầu tăng vọt do Hormuz bị phong tỏa một phần, chi phí điện ở các khu vực khai thác lớn như Texas, Kazakhstan, và Iran sẽ tăng vọt. Điều này sẽ buộc các thợ đào phải bán tháo nhiều hơn để duy trì hoạt động, tạo ra một áp lực bán mang tính hệ thống lên giá Bitcoin. Kinh nghiệm từ sự sụp đổ của thị trường năm 2022 cho tôi thấy rằng một cú sốc chi phí đầu vào có thể nhanh chóng biến một đợt điều chỉnh thành một cuộc khủng hoảng thanh khoản.
Hãy nhìn vào các hợp đồng tương lai dầu thô. Chúng đang ở trong trạng thái 'backwardation' – giá giao ngay cao hơn giá tương lai – điều này cho thấy thị trường đang định giá một sự thiếu hụt nguồn cung ngay lập tức. Nhưng mức chênh lệch vẫn chưa phản ánh kịch bản Hormuz bị gián đoạn. Nếu lệnh ngừng bắn không được gia hạn, và các cuộc đàm phán hoàn toàn sụp đổ, chúng ta sẽ thấy một sự nhảy vọt trong 'backwardation' này. Và đó sẽ là tín hiệu đầu tiên cho thấy thị trường năng lượng đang chuyển từ trạng thái 'căng thẳng' sang 'khủng hoảng'.
Luận điểm 'decoupling' – tách rời – của crypto khỏi các tài sản truyền thống là một câu chuyện cổ tích đang chết dần. Trong bảy năm qua, tôi đã chứng kiến quá nhiều người tin rằng Bitcoin sẽ trở thành 'vàng kỹ thuật số' và tăng giá khi mọi thứ khác sụp đổ. Sự thật là, trong ba lần khủng hoảng thanh khoản lớn nhất – tháng 3 năm 2020, tháng 5 năm 2021, và tháng 11 năm 2022 – Bitcoin đều giảm mạnh cùng với thị trường chứng khoán. Mối tương quan của nó với S&P 500 đã tăng lên đáng kể kể từ khi các quỹ ETF được phê duyệt. Sự tham gia của các tổ chức đã làm cho Bitcoin trở nên 'hợp lý hóa' hơn, nhưng cũng làm cho nó trở nên 'thông thường' hơn. Nó không còn là một tài sản ngoại vi có thể tạo ra những đợt tăng giá kỳ lạ trong khủng hoảng. Nó là một phần của hệ thống tài chính toàn cầu, và nó sẽ chịu chung số phận với hệ thống đó.
Vậy chiến lược cho một 'Macro Watcher' như tôi là gì? Trong thị trường đi ngang hiện tại, tôi đang tích lũy một vị thế phòng thủ. Tôi đã chuyển một phần danh mục đầu tư của mình sang các stablecoin, và tôi đang theo dõi chặt chẽ các tín hiệu từ thị trường năng lượng. Nếu lệnh ngừng bắn không được gia hạn, tôi sẽ không mua vào khi giá giảm. Tôi sẽ chờ đợi sự hoảng loạn thực sự. Khi các thợ đào bắt đầu bán tháo, và những người mua đáy bị thanh lý, đó sẽ là lúc để mua vào. Nhưng không phải bây giờ.
Bạn đã sẵn sàng cho một chu kỳ mà câu chuyện 'tài sản trú ẩn an toàn' của Bitcoin bị thử thách bởi một cuộc khủng hoảng năng lượng thực sự? Hay bạn vẫn đang mơ về một thế giới nơi crypto tồn tại độc lập với dòng chảy dầu mỏ và địa chính trị?
