Tuần trước, Michael Saylor – CEO MicroStrategy, người nắm giữ hơn 200.000 BTC – lên tiếng phản đối thẳng thừng BIP 110. Con số 0% thợ đào ủng hộ. Không phải 1%, 5%, hay 10%. Zero. Đó là tín hiệu dữ liệu rõ ràng nhất về một đề xuất chết yểu.
BIP 110 là gì? Một nỗ lực nhằm cho phép các thợ đào lọc giao dịch dựa trên nội dung. Cụ thể: chặn các giao dịch Ordinals – những dòng dữ liệu dạng NFT được khắc lên satoshi – vì chúng 'làm ô nhiễm' không gian khối. Nhóm ủng hộ cho rằng Ordinals gây tắc nghẽn, làm tăng phí và làm loãng mục đích thanh toán của Bitcoin. Nhóm phản đối, dẫn đầu bởi Saylor, nói rằng điều này sẽ phá hủy tính trung lập của giao thức.
Tôi sẽ không trade tin. Tôi trade thanh khoản. Và thanh khoản đang nói rằng: thợ đào có 0% lý do để tự cắt giảm nguồn thu. Ordinals mang lại hàng trăm triệu USD phí giao dịch mỗi tháng. Tại sao họ lại bỏ qua? Câu trả lời không nằm ở lý thuyết 'tinh khiết', mà ở bảng cân đối kế toán.
Hãy nhìn vào bối cảnh: Kể từ khi Ordinals xuất hiện đầu năm 2023, thu nhập từ phí của thợ đào Bitcoin đã tăng vọt. Trong giai đoạn thị trường giảm, khi block reward giảm một nửa vào tháng 4/2024, phí giao dịch trở thành cứu cánh. Một đề xuất cắt bỏ dòng tiền đó sẽ không bao giờ được thợ đào chấp nhận – trừ khi họ bị ép buộc. Nhưng ai ép? Không ai cả.
Điểm mấu chốt về mặt kỹ thuật: BIP 110 yêu cầu các node phải phân tích nội dung dữ liệu trong mỗi giao dịch để xác định đâu là 'hợp lệ'. Điều này vi phạm nguyên tắc cốt lõi của Bitcoin: không cần tin tưởng, hãy xác minh. Khi node phải đưa ra phán xét chủ quan về 'một giao dịch có xấu hay không', bạn đang mở cánh cửa cho kiểm duyệt. Và kiểm duyệt là chết. Bất kỳ nỗ lực thêm bộ lọc nội dung vào lớp đồng thuận đều là tự sát về mặt kỹ thuật và kinh tế.
Saylor hiểu rõ điều đó. Ông ta không chỉ bảo vệ tính trung lập – ông ta bảo vệ luận điệu 'Vàng kỹ thuật số'. Nếu Bitcoin bắt đầu lọc giao dịch, nó không khác gì một mạng lưới có giấy phép. Giá trị vốn hóa 1.200 tỷ USD của nó dựa trên lời hứa không thể thay đổi. Lọc Ordinals là bước đầu tiên. Ngày mai có thể là lọc giao dịch từ darknet. Ngày kia là lọc giao dịch từ quốc gia bị trừng phạt. Và đột nhiên, Bitcoin trở thành công cụ của chính phủ.
Góc nhìn phản trực giác: Liệu việc không lọc có tạo ra rủi ro lớn hơn? Khi Ordinals chiếm tới 60% giao dịch trong một số thời điểm, không gian khối bị lấp đầy bởi những dòng chữ 'không có giá trị tài chính'. Người dùng muốn chuyển 100 USD phải trả phí 20 USD. Điều này đẩy người dùng thực sự ra khỏi mạng lưới. Nhưng câu hỏi là: ai là 'người dùng thực sự'? Theo tôi, bất kỳ ai trả phí đều là người dùng thực sự. Ordinals đang trả phí cao hơn, vậy họ có quyền sử dụng không gian khối. Thị trường tự do quyết định.
Tôi nhớ lại năm 2022, khi LUNA sập, tôi mất 2.000 USD vì một put option sai hướng. Bài học: không bao giờ tin vào 'white paper' hay 'lời hứa của đội ngũ'. Chỉ tin vào dữ liệu on-chain. Ở đây, dữ liệu là: thợ đào 0% ủng hộ BIP 110. Không có lý do gì để nghi ngờ. Đừng trade tin, trade thanh khoản. Thanh khoản đang nói: đề xuất này chết.
Vậy takeaway là gì? Đối với trader: đừng hyperfocus vào tranh luận này. Nó không ảnh hưởng đến biến động giá ngắn hạn. Nhưng nếu bạn đang hold Bitcoin dài hạn, hãy yên tâm: tính trung lập vẫn được bảo vệ. Ordinals có thể tạo ra phiền toái về phí, nhưng nó cũng mang lại nguồn thu cho thợ đào – thứ giữ cho mạng lưới an toàn.
Câu hỏi cuối: Bạn có sẵn sàng chấp nhận một Bitcoin bị kiểm duyệt để giảm phí giao dịch không? Nếu câu trả lời là không, thì bạn đang đứng cùng phía với Saylor và 100% thợ đào.