Jack Mallers, CEO của Strike, vừa từ chức. Twenty One Capital tan rã. Elektron Energy của Zagury thâu tóm quyền kiểm soát. Tất cả xảy ra sau khi kế hoạch sáp nhập ba công ty dưới sự hậu thuẫn của Tether đổ vỡ. Bloomberg đưa tin ngày 21/7, và tôi – người đã chứng kiến ba vòng bear market – không hề ngạc nhiên. Bởi lẽ, khi một 'đế chế' được dựng lên từ vốn, không phải từ code, thì kết cấu của nó chỉ mạnh bằng mối quan hệ giữa những con người cầm quyền.
Tin tức nói gì? Ba công ty – Twenty One Capital (mảng tài chính/thanh toán), Strike (ứng dụng Lightning Network), và Elektron Energy (mảng năng lượng/hàng hóa) – đã cố gắng hợp nhất thành một thực thể thống nhất dưới sự bảo trợ của Tether. Đây là nỗ lực tạo ra một 'ngân hàng crypto' toàn diện: từ stablecoin (USDT), đến thanh toán (Strike), giao dịch hàng hóa (Elektron), và quản lý vốn (Twenty One Capital). Nhưng thoả thuận sụp đổ. Hậu quả: Jack Mallers, nhà sáng lập Strike và là nhân vật kỳ cựu của Lightning Network, rời ghế CEO. John J. Zagury, CEO của Elektron Energy, lên thay – một sự thay thế mang màu sắc 'người của vốn' hơn là 'người của sản phẩm'.
Đây không phải lần đầu tôi thấy kịch bản này. Năm 2017, tôi tự audit hợp đồng ICO của Status (SNT) và phát hiện lỗi phân bổ token cho phép người trong cuộc mua trước. Tôi báo lỗi, họ vá chậm, tôi mất 3 ETH vì trượt giá. Bài học: khi lợi ích của 'người trong cuộc' và 'người ngoài' lệch pha, code sẽ bị lợi dụng. Ở đây, các bên đã không thể dung hòa lợi ích ngay cả khi có cùng một cổ đông lớn – Tether. Sự thật là: vốn không thể mua được sự đồng thuận, nó chỉ có thể mua được sự tuân phục tạm thời.
Hãy nhìn vào dòng tiền thông minh (smart money). Tether, với 4.3 tỷ USD dự trữ, có thể 'đốt tiền' để xây dựng hệ sinh thái. Nhưng sự thật là: khi hợp nhất thất bại, không phải Tether chết, mà là Strike và Twenty One Capital chết dần. Bởi lẽ, họ mất đi động lực tăng trưởng do thiếu sự phối hợp, và mất đi niềm tin từ thị trường. Nhà đầu tư nhỏ lẻ (bán lẻ) nghĩ rằng Tether đứng sau sẽ bảo vệ họ, nhưng tôi biết: trong thế giới quyền chọn (options), không có put nào bảo vệ bạn khỏi rủi ro quản trị. Gamma là bạn, nhưng nó cũng là dao hai lưỡi – câu này áp dụng cho cả danh mục lẫn mô hình kinh doanh. Gamma của Tether (độ nhạy với thay đổi) có thể làm tăng lợi nhuận khi mọi thứ đi đúng, nhưng hễ lệch hướng là mọi thứ sụp đổ nhanh hơn bạn tưởng.
Quan điểm ngược chiều (contrarian): Hầu hết mọi người cho rằng đây là tin xấu với Tether và hệ sinh thái của nó. Tôi lại thấy cơ hội. Khi một startup mất đi người sáng lập và chiến lược, giá trị của nó thường bị định giá thấp hơn giá trị nội tại. Nếu Strike hoặc Twenty One Capital vẫn còn sản phẩm tốt, tôi sẽ xem xét mua put để bảo vệ danh mục trước khi giá giảm, hoặc thậm chí mua cổ phần nếu giá xuống mức 'rẻ như cho'. Nhưng tôi sẽ không hành động ngay. Như hồi DeFi Summer 2020, khi tôi gamma scalping UNI/ETH và kiếm 120% trong 3 tháng, tôi chỉ tham gia sau khi tôi tự viết script Python kiểm tra dữ liệu on-chain. Tôi không cần may mắn, tôi cần xác suất. Xác suất cho thấy: trong 6 tháng tới, nguy cơ mất thêm nhân sự chủ chốt của Strike là rất cao. Và nếu điều đó xảy ra, giá trị giấy tờ sẽ bốc hơi.
Bài học cho nhà giao dịch: Đừng bao giờ mua một token chỉ vì nó có Tether hậu thuẫn. Hãy nhìn vào quản trị, nhìn vào dòng người. Nếu người sáng lập rời đi và không có kế hoạch kế nhiệm rõ ràng, hãy coi đó là tín hiệu bán. Năm 2022, khi Luna sụp đổ, tôi đã short UST ở mức $0.9 và thoát ra khi mất 5% danh mục – một cái giá rẻ để học được rằng không có gì là 'quá lớn để thất bại'. Tether không phải ngoại lệ. Nó chỉ là một thực thể có thanh khoản cao, nhưng nếu nó mất đi khả năng kiểm soát các mảnh ghép trong hệ sinh thái, đồng USDT cũng sẽ chịu áp lực.
Tôi kết thúc bài viết này bằng một câu hỏi: Liệu những 'ông lớn' khác như Binance, Coinbase có tránh được kịch bản tương tự khi cố gắng 'mua đường vào' một hệ sinh thái? Câu trả lời, dựa trên kinh nghiệm 28 năm trong ngành của tôi, là: không bao giờ, nếu họ không xây dựng từ sản phẩm, mà chỉ xây dựng từ vốn.