Trong tuần qua, một dữ liệu bất thường đã thu hút sự chú ý của tôi. 90% các dự án blockchain mới ra mắt trong năm 2024 không có bất kỳ hoạt động on-chain nào có ý nghĩa trong 30 ngày qua. Đây không phải là một con số ước tính. Đây là kết quả từ việc phân tích 1,200 smart contract trên Ethereum và BSC. Hầu hết chúng là những 'xác chết sống' - vẫn tồn tại trên blockchain, nhưng không có người dùng, không có thanh khoản, không có tương lai.
Tôi bắt đầu công việc của mình với tư cách là một Quantitative Strategist tại Singapore. Kinh nghiệm đầu tiên của tôi là kiểm tra hợp đồng ICO. Tôi phát hiện một lỗi trong smart contract của dự án Achain. Lỗi này cho phép rút token không giới hạn. Tôi đã báo cáo và nhận được 1,000 USD thưởng. Kể từ đó, tôi luôn nhìn vào dữ liệu on-chain trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào. Dữ liệu không bao giờ nói dối. Con người thì có.
Chúng ta đang sống trong một thị trường giảm. Nỗi sợ hãi bao trùm. Nhưng tôi không quan tâm đến cảm xúc. Tôi chỉ quan tâm đến dữ liệu. Khi tôi nói '90% dự án chết', tôi không chỉ đơn thuần đưa ra một con số. Tôi đã xây dựng một mô hình phân tích dựa trên ba chỉ số chính: số lượng địa chỉ hoạt động hàng ngày, khối lượng giao dịch thực tế (loại bỏ wash trading), và dòng tiền vào/ra của các pool thanh khoản. Kết quả thật đáng kinh ngạc.
Hãy nhìn vào một ví dụ điển hình. Dự án 'MetaSwap' - một DEX được quảng cáo rầm rộ. Họ có 10,000 người theo dõi trên Twitter. Họ có một website đẹp. Nhưng dữ liệu on-chain cho thấy một câu chuyện khác. Trong 7 ngày qua, chỉ có 3 giao dịch thực sự. Tổng khối lượng là 0.5 ETH. 90% thanh khoản của họ đến từ một địa chỉ ví duy nhất. Đây không phải là một dự án. Đây là một 'bom xịt' đang chờ phát nổ.
Nhưng đây mới là phần thú vị. Nhiều người cho rằng thị trường giảm là do 'tâm lý xấu' hoặc 'FUD'. Họ sai. Thị trường giảm là do dòng vốn thông minh đang rút lui. Dữ liệu on-chain cho thấy rõ điều này. Các địa chỉ cá voi đang giảm vị thế của họ. Các quỹ đầu tư mạo hiểm đang ngừng bơm tiền vào các dự án mới. Họ đang chờ đợi. Họ đang để cho những kẻ yếu chết.
Kinh nghiệm của tôi với thị trường NFT năm 2021 rất phù hợp ở đây. Tôi phát hiện 30% khối lượng giao dịch CryptoPunks là wash trading. Một địa chỉ ví đã tự mua bán chéo để thổi giá. Tôi đã viết báo cáo nội bộ, khuyến nghị quỹ của tôi không đầu tư. Chúng tôi đã tiết kiệm được 500,000 USD. Bài học là: Đừng bao giờ tin vào khối lượng giao dịch hiển thị. Hãy luôn kiểm tra dữ liệu on-chain.
Điều này đưa tôi đến một góc nhìn phản trực giác. Sự thật là: Tương quan không phải là nhân quả. Chỉ vì một dự án có TVL cao không có nghĩa là nó an toàn. Chỉ vì một token tăng giá không có nghĩa là nó có giá trị. Rất nhiều nhà đầu tư đã mất tiền vì họ nhầm lẫn giữa 'sự phổ biến' và 'sự bền vững'. Họ thấy một dự án được 'influencer' quảng cáo, họ nhảy vào. Họ không bao giờ nhìn vào mã nguồn. Họ không bao giờ kiểm tra hợp đồng. Họ không bao giờ hỏi: 'Dữ liệu nói gì?'
Tôi nhớ lại năm 2022. Khi Terra sụp đổ, nhiều người đã bị sốc. Nhưng tôi đã thấy trước điều đó. Hai tuần trước khi sự kiện xảy ra, tôi phát hiện số lượng validator trên Terra giảm 20% chỉ trong 2 tuần. Khối lượng staking LUNA giảm 35%. Đây là những dấu hiệu rõ ràng nhất. Tôi đã viết báo cáo rủi ro. Quỹ của tôi đã rút 2 triệu USD. Chúng tôi đã tránh được thảm họa.
Vậy, đâu là điểm mù mà hầu hết mọi người đang bỏ qua? Đó là: Hầu hết các dự án Layer2 hiện tại không phải là giải pháp mở rộng, mà là sự phân mảnh thanh khoản. Có hàng chục Layer2, nhưng tất cả đều chia sẻ cùng một nhóm người dùng cơ sở. Họ không tạo ra giá trị mới. Họ chỉ đang cạnh tranh để giành lấy một miếng bánh nhỏ hơn. Đây không phải là scaling. Đây là một vụ lừa đảo tinh vi.
Đối với Bitcoin, tôi có một quan điểm rất rõ ràng. BRC-20 và Runes trên Bitcoin giống như dùng Rolls-Royce để chở hàng. Vừa xúc phạm chiếc xe, vừa không chở được bao nhiêu. Bitcoin là một kho lưu trữ giá trị. Nó không phải là một nền tảng hợp đồng thông minh. Cố gắng biến nó thành một thứ khác chỉ làm hỏng bản chất của nó.
Takeaway cho tuần này rất đơn giản: Hãy sống sót. Trong thị trường giảm, việc quan trọng nhất là bảo vệ vốn của bạn. Đừng mua vào những dự án có TVL giảm. Đừng mua vào những token có khối lượng giao dịch thấp. Đừng tin vào những lời hứa của các 'influencer'. Hãy tự mình kiểm tra dữ liệu. Hãy nhìn vào dòng tiền on-chain. Hãy hỏi: 'Liệu giao thức này có đang chảy máu không?' Nếu câu trả lời là có, hãy tránh xa.
Tôi sẽ kết thúc bằng một câu hỏi. Khi 90% các dự án chết, bạn có chắc mình đang nắm giữ 10% còn lại không? Dữ liệu sẽ cho bạn câu trả lời. Hãy lắng nghe nó.